Διάβρωση παραλίας Ξηφιά: Ημίμετρα αντί για επιστημονική θωράκιση

Η παραλία του Ξηφιά στη Μονεμβασία βρίσκεται εδώ και χρόνια αντιμέτωπη με ένα δραματικό φαινόμενο εκτεταμένης διάβρωσης. Η συνεχιζόμενη απώλεια δεκάδων μέτρων ακτογραμμής απειλεί πλέον ανοιχτά με πλήρη εξαφάνιση τον κεντρικό τουριστικό και περιβαλλοντικό πνεύμονα της Δημοτικής Κοινότητας Νομίων.

Μέσα σε αυτό το κλίμα έντονης ανησυχίας, η Δημοτική Επιτροπή του Δήμου Μονεμβασίας συνεδρίασε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου 2026. Μεταξύ των θεμάτων ήταν και η έγκριση υποβολής πρότασης χρηματοδότησης για το έργο «Εμπλουτισμός με προσάμωση ακτής για την προστασία από την παράκτια διάβρωση στον οικισμό Ξηφιά Δημ. Κοινότητας Νομίων Δ.Ε. Μονεμβασίας», στο πλαίσιο του Προγράμματος «Πελοπόννησος» 2021-2027 (Πρόσκληση ΠΕΛ143, Α/Α ΟΠΣ 24176). Το ανωτέρω έργο αφορά τμήμα της ακτής μήκους περίπου 100 m.

Ωστόσο, η συγκεκριμένη εξέλιξη, παρά το γεγονός ότι φέρνει στην επιφάνεια ένα φλέγον ζήτημα, γεννά σοβαρά ερωτηματικά ως προς την επιστημονική της επάρκεια, τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητά της, αλλά και τη διαχειριστική ολιγωρία της δημοτικής αρχής.

Ενδεδειγμένος τρόπος αντιμετώπισης ή προσωρινά ημίμετρα;

Η επιλογή της προσάμωσης (τεχνητή αναπλήρωση της ακτής με μεταφορά άμμου) αποτελεί διεθνώς μια ήπια μέθοδο, η οποία όμως, αν δεν συνδυαστεί με μόνιμα υποστηρικτικά έργα, λειτουργεί ως βραχυπρόθεσμο ημίμετρο. Χωρίς επιπλέον μέτρα συγκράτησης του υλικού, η επόμενη έντονη χειμερινή θαλασσοταραχή κινδυνεύει να παρασύρει μεγάλο μέρος αυτού, οδηγώντας σε άσκοπη σπατάλη δημόσιων και ευρωπαϊκών πόρων.

Ακτομηχανική μελέτη και επιστημονική τεκμηρίωση

Το κυρίαρχο ερώτημα που πλανάται είναι με ποια επιστημονικά δεδομένα προχωρά ο Δήμος στη συγκεκριμένη υποβολή. Στην πρόσφατη συνεδρίαση της Δημοτικής Επιτροπής, ειπώθηκε ότι ο Δήμος έχει ήδη μεριμνήσει για την εκπόνηση μιας ολοκληρωμένης ακτομηχανικής μελέτης.

Αν αυτό πράγματι ισχύει, γεννάται το εύλογο ερώτημα: Γιατί δεν χρησιμοποιήθηκε για την πλήρη ωρίμανση και τον σωστό σχεδιασμό του έργου -εάν όχι για το σύνολο της παράκτιας ζώνης, τουλάχιστον για ένα σημαντικό τμήμα αυτής;

Το ζήτημα της διάβρωσης του Ξηφιά έχει φτάσει εδώ και χρόνια μέχρι τα αρμόδια Υπουργεία μέσω κοινοβουλευτικών ερωτήσεων, με τους βουλευτές Λακωνίας να επισημαίνουν την ανάγκη άμεσης επιστημονικής τεκμηρίωσης. Παράλληλα, το θέμα έχει τεθεί σε αλλεπάλληλες συναντήσεις εργασίας με τον Αντιπεριφέρειαρχη Λακωνίας, ενώ πρόσφατες παρεμβάσεις περιφερειακών συμβούλων επανέφεραν το θέμα στο προσκήνιο, ζητώντας σοβαρή αντιμετώπιση.

Παρατεταμένη αδράνεια

Το πρόβλημα στον Ξηφιά έγινε απολύτως αντιληπτό και καταγράφηκε επίσημα ήδη από το 2017, όταν οι πολίτες συγκέντρωναν υπογραφές. Έκτοτε, έχει περάσει σχεδόν μια δεκαετία.

Η συγκεκριμένη πρόσκληση του προγράμματος «Πελοπόννησος» άνοιξε για υποβολές στις 29 Ιουνίου 2026, με τελική καταληκτική προθεσμία τις 30 Οκτωβρίου 2026. Ο Δήμος Μονεμβασίας, ωστόσο, περίμενε να φτάσει η 13η Οκτωβρίου 2026 για να συγκαλέσει τη Δημοτική Επιτροπή, ενώ το θέμα εισήχθη προς συζήτηση στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου μόλις στις 21 Οκτωβρίου 2026.

Όλα τα παραπάνω αποδεικνύουν την αδυναμία της δημοτικής αρχής να προετοιμαστεί καταλλήλως καθ’ όλο αυτό το διάστημα, με σκοπό να υποβάλει μια έγκαιρη, πλήρη και άρτια δομημένη πρόταση.

Η τοπική κοινωνία και οι επισκέπτες του Ξηφιά δεν ζητούν απλώς απορρόφηση κονδυλίων για την παραγωγή πρόσκαιρων εντυπώσεων. Απαιτούν τον αυτονόητο σεβασμό στις αντοχές του τόπου και μια σοβαρή, επιστημονικά τεκμηριωμένη παρέμβαση που θα διασφαλίσει ότι η παραλία δεν θα εξαφανιστεί οριστικά από τον χάρτη.